Χρόνος Αναμονής Υιοθεσίας στην Ελλάδα: Τι Λέει ο Νέος Νόμος

«Πόσο θα περιμένω;» Δεν υπάρχει ερώτηση που να ακούγεται πιο ανθρώπινη — και πιο αγωνιώδης — από αυτή. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μια απλή απάντηση. Αλλά υπάρχει μια πολύ πιο καλή κατάσταση από ό,τι ήταν πριν λίγα χρόνια, και υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που επηρεάζουν τον χρόνο — μερικοί από τους οποίους μπορείτε να επηρεάσετε εσείς.

Ο Στόχος του Νέου Νόμου: 8-12 Μήνες

Ο Νόμος 4538/2018, όπως ενημερώθηκε με τον Ν. 5107/2024, θέτει ρητά ως στόχο η συνολική διαδικασία υιοθεσίας να ολοκληρώνεται σε 8 έως 12 μήνες — από την υποβολή της αίτησης μέχρι την τελεσίδικη δικαστική απόφαση. Πριν από αυτή τη μεταρρύθμιση, αναμονές 3-5 ετών ήταν ο κανόνας.

Πρόκειται για πολύ σημαντική αλλαγή. Στην πράξη, πόσοι γονείς πετυχαίνουν αυτό το χρονοδιάγραμμα;

Η Πραγματική Εικόνα: Τι Λένε τα Δεδομένα

Στο πρώτο τρίμηνο του 2023 υπήρχαν 2.415 ενεργές αιτήσεις υιοθεσίας στο anynet.gr, αλλά μόνο 482 εγκεκριμένα (εγγεγραμμένα στο μητρώο) και 64 ολοκληρωμένα για το τρίμηνο. Αυτή η αριθμητική εικόνα εξηγεί γιατί πολλοί γονείς αισθάνονται ότι «κολλάνε» στο σύστημα.

Η κύρια αιτία καθυστέρησης δεν είναι η γραφειοκρατία των εντύπων — είναι η υποστελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών. Η κοινωνική έρευνα είναι το μπλοκάρισμα: εάν δεν υπάρχει διαθέσιμος κοινωνικός λειτουργός για εκατοντάδες εκκρεμείς αιτήσεις, το σύστημα δεν μπορεί να κινηθεί ανεξαρτήτως τεχνολογίας.

Τα 5 Στάδια και ο Χρόνος Τους

Δείτε ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα:

Υποβολή αίτησης - Ορισμός κοινωνικού λειτουργού: 1-6 μήνες, ανάλογα με περιφέρεια και εποχή. Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχουν μεγαλύτερη αναμονή λόγω όγκου.

Κοινωνική έρευνα: 1-3 μήνες αφού ορισθεί ο λειτουργός. Αυτό το στάδιο εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τον χρόνο που έχει ο λειτουργός.

Εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο: Αμέσως μετά τη θετική γνωμάτευση — συνήθως λίγες εβδομάδες.

Ταίριασμα (matching): Μπορεί να είναι γρήγορο (εβδομάδες) ή να πάρει πολλούς μήνες, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που αναζητάτε.

Φάση τοποθέτησης - Δικαστήριο: 2-4 μήνες από τη στιγμή που έχετε ταιριαστεί.

Τι Επηρεάζει τον Χρόνο Αναμονής — και Τι Μπορείτε να Κάνετε

Γεωγραφική περιοχή: Στην Αττική συγκεντρώνεται το 55% των υιοθεσιών (166 από τις 301 το 2024), που σημαίνει και τη μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα. Αν η εγγραφή σας στο μητρώο γίνεται στην Αθήνα, ο ανταγωνισμός για κοινωνικούς λειτουργούς είναι μεγαλύτερος.

Χαρακτηριστικά παιδιού που αναζητάτε: Αν αναζητάτε αποκλειστικά βρέφη κάτω των 12 μηνών, η αναμονή μπορεί να ξεπεράσει τα δύο χρόνια. Αν αποδέχεστε μεγαλύτερα παιδιά, αδέλφια ή παιδιά με ειδικές ανάγκες, το ταίριασμα γίνεται γρηγορότερα — γιατί οι υποψήφιοι για αυτές τις κατηγορίες είναι λιγότεροι.

Ποιότητα φακέλου: Ελλιπή έγγραφα, λήγμένες ιατρικές βεβαιώσεις ή αντικρουόμενες δηλώσεις επιστρέφουν τον φάκελο — και χάνεστε εβδομάδες.

Αντιμετώπιση αιτημάτων: Κάθε φορά που ο κοινωνικός λειτουργός ζητά πρόσθετα έγγραφα ή συνάντηση, η ταχύτητα ανταπόκρισής σας έχει άμεσο αντίκτυπο.

Η Σωστή Νοοτροπία για την Αναμονή

Η αναμονή είναι ψυχολογικά εξαντλητική. Οι περισσότεροι γονείς περιγράφουν την περίοδο μετά την εγγραφή στο μητρώο και πριν το ταίριασμα ως την πιο δύσκολη — γιατί δεν υπάρχει τίποτα να κάνουν, μόνο να περιμένουν.

Ό,τι μπορείτε να ελέγξετε: την ετοιμότητα του φακέλου σας, την ταχύτητα ανταπόκρισής σας, την ποιότητα της εκπαίδευσής σας και την προετοιμασία του σπιτιού σας. Για όλα τα υπόλοιπα, το σύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά — και συνεχίζει να βελτιώνεται.

Ο Οδηγός Αναδοχής και Υιοθεσίας στην Ελλάδα περιλαμβάνει ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα βήμα-βήμα και αναλύει πώς να βελτιστοποιήσετε κάθε στάδιο που μπορείτε να επηρεάσετε — ώστε να μη χάσετε ούτε μια ημέρα που δεν χρειάζεται.

Τι Συμβαίνει Μετά το Ταίριασμα: Η Φάση Γνωριμίας

Αυτό το στάδιο δεν αναφέρεται αρκετά — αλλά είναι κομβικό. Μόλις γίνει η αντιστοίχηση, δεν πηγαίνει αμέσως το παιδί σπίτι σας. Ακολουθεί μια σταδιακή φάση γνωριμίας:

Αρχικά γίνονται επισκέψεις στον χώρο φιλοξενίας του παιδιού — μαζί με κοινωνικό λειτουργό. Σταδιακά αυξάνεται ο χρόνος συνάντησης. Στη συνέχεια ακολουθούν επισκέψεις στο σπίτι σας, και τέλος η τοποθέτηση.

Η διάρκεια αυτής της φάσης εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού και την ψυχολογική του ετοιμότητα. Για μικρά παιδιά που έχουν βιώσει τραύμα αποχωρισμού, η σταδιακή εισαγωγή σε νέο περιβάλλον είναι κρίσιμη για τη δημιουργία ασφαλούς δεσμού.

Γιατί ο Νέος Νόμος Άλλαξε τα Πάντα

Πριν από το 2018, η απουσία ενιαίου συστήματος σήμαινε ότι μια οικογένεια στη Θεσσαλονίκη δεν ήξερε καν για ένα παιδί που περίμενε οικογένεια στην Αθήνα. Κάθε ίδρυμα διαχειριζόταν τη δική του λίστα αδιαφανώς.

Σήμερα, ο Νόμος 4538/2018 υποχρεώνει κάθε ίδρυμα να εγγράφει τα παιδιά στο anynet.gr. Αυτό σημαίνει ότι:

• Κανένα παιδί δεν μπορεί να «κρύβεται» εκτός συστήματος
• Κάθε υποψήφιος γονέας έχει ίση πρόσβαση στο σύνολο των διαθέσιμων παιδιών
• Ο χρόνος αναμονής εξαρτάται από πραγματικά κριτήρια, όχι από γνωριμίες

Η μείωση των παιδιών σε ιδρύματα από πάνω από 2.100 το 2020 σε 1.185 τον Ιανουάριο του 2025 αποδεικνύει ότι αυτή η αλλαγή λειτούργησε. Τα δεδομένα δεν ψεύδονται.

See more Greece guides →