Alternatieven voor Cathy Glass en Engelse Pleegzorgboeken in Nederland

Cathy Glass schrijft goede boeken. Mama ik mis je, Schaduwkind, Nooit te laat — het zijn indringende verhalen die je een emotioneel realistisch beeld geven van wat pleegzorg in de dagelijkse praktijk betekent. Het verdriet, de doorbraken, de terugval, de gehechtheidsproblemen. Als je wilt begrijpen hoe het voelt om een pleegkind in je gezin op te nemen, is Glass een van de beste bronnen die je kunt lezen.

Maar Cathy Glass beschrijft het Britse systeem. De Children Act 1989, local authorities, Ofsted-inspecties, looked-after children reviews, de Britse social worker die tegelijk casusregisseur en hulpverlener is. Het Nederlandse systeem werkt fundamenteel anders: de Jeugdwet, Gecertificeerde Instellingen, het STAP-traject, de Raad voor de Kinderbescherming, het blokkaderecht van artikel 1:253s BW. Als je in Nederland pleegouder wilt worden, bereidt Glass je voor op het verkeerde land.

Dat is geen kritiek op haar werk. Het is een constatering over context. En het roept een praktische vraag op: wat zijn je alternatieven als je in Nederland woont?

Vergelijking: Wat Is er Beschikbaar?

Waarom Britse en Amerikaanse Pleegzorgboeken Niet Overzetten naar Nederland

Dit is niet een kwestie van nuances. Het zijn fundamenteel andere systemen.

Andere wetgeving. In het Verenigd Koninkrijk regelt de Children Act 1989 de kinderbescherming. In Nederland is dat de Jeugdwet (2015), aangevuld met Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek voor de familierechtelijke kant. De rechten die je als pleegouder hebt — het blokkaderecht, het instemmingsrecht op het hulpverleningsplan, de mogelijkheid tot pleegoudervoogdij — bestaan in die vorm niet in het Britse systeem. Een boek dat je voorbereidt op Brits recht, bereidt je voor op rechten die je in Nederland niet hebt, en vertelt je niets over de rechten die je wél hebt.

Andere institutionele structuur. In het VK zijn local authorities (gemeenten) verantwoordelijk voor het volledige traject: werving, screening, plaatsing, begeleiding en toezicht. In Nederland is dat verdeeld over drie lagen: de gemeente die inkoopt, de Gecertificeerde Instelling (Jeugdbescherming, William Schrikker) die de kinderbeschermingsmaatregel uitvoert, en de pleegzorgaanbieder (Levvel, Jeugdformaat, Timon, Parlan) die jou werft, traint en begeleidt. Dit drielagenmodel is de bron van de meeste frustratie onder Nederlandse pleegouders — 52% van de stoppende pleegouders noemt een ongewenste reden — en geen enkel buitenlands boek legt het uit.

Andere screening. Het Britse systeem gebruikt het Form F assessment: een uitgebreid document opgesteld door de social worker. Nederland heeft het STAP-traject (Screening, Training, Assessment en Presentatie): zes tot acht groepsbijeenkomsten, twee tot vijf individuele gesprekken, referentencheck, huisbezoek, en een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB) via de Raad voor de Kinderbescherming. De voorbereiding die je nodig hebt is compleet anders.

Andere vergoeding. De Britse foster carer allowance verschilt per local authority en wordt lokaal vastgesteld. De Nederlandse pleegvergoeding is landelijk geregeld via de Regeling Pleegzorg en wordt jaarlijks geïndexeerd: €24,18 per dag voor een kind van 0–8 jaar tot €29,76 per dag voor 18+ (tarief 2025). Daar bovenop komen mogelijke toeslagen (zorgtoeslag, derde-kind-toelage, bijzondere kosten) die elk hun eigen aanvraagprocedure hebben. Een boek met Britse bedragen geeft je geen enkel referentiekader.

Wat er op de Nederlandse Markt Beschikbaar Is

Academische boeken

Het Kennisboek Pleegzorg (Strijker & Zandberg) en Pleegzorg in Balans zijn de standaardwerken in het Nederlands. Beide zijn geschreven voor professionals: pedagogen, gedragswetenschappers, beleidsmedewerkers. De toon is academisch, de focus ligt op onderzoeksresultaten en theoretische kaders. Prijzen liggen tussen €30 en €60.

Als je werkzaam bent in de jeugdzorg, zijn het uitstekende boeken. Als je een aspirant-pleegouder bent die wil weten hoe de screening werkt, wat je financieel kunt verwachten, en wanneer je het blokkaderecht kunt inroepen, bieden ze geen praktische houvast. Ze beschrijven het systeem voor de mensen die het systeem runnen, niet voor de gezinnen die erdoorheen navigeren.

E-learnings (Augeo, pleegzorgorganisaties)

Augeo Foundation en diverse pleegzorgaanbieders bieden online trainingen aan voor pleegouders. Deze zijn inhoudelijk goed — ze behandelen hechting, trauma, en pedagogische vaardigheden op een toegankelijke manier. Het probleem is timing: deze e-learnings zijn pas toegankelijk nadat je bent goedgekeurd als pleegouder. Ze helpen je niet bij de voorbereiding op de screening, de keuze voor een pleegzorgvorm, of de financiële planning vooraf. Ze zijn een hulpmiddel voor de actieve pleegouder, niet voor de aspirant.

Gratis overheidsbronnen

De meeste aspirant-pleegouders beginnen bij Rijksoverheid.nl, Pleegzorg.nl en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Dat is logisch — het zijn betrouwbare, gratis bronnen. Maar ze hebben drie structurele beperkingen.

Perspectief. Pleegzorg.nl is de brancheorganisatie van pleegzorgaanbieders. Die aanbieders hebben een chronisch tekort aan gezinnen. Hun communicatie is wervingsmateriaal: het benadrukt het mooie verhaal. De 52% die stopt vanwege systeemfrustratie — dat staat niet in de wervingsbrochure.

Versnippering. De pleegvergoeding staat op Rijksoverheid.nl. Het blokkaderecht staat in artikel 1:253s BW. De screeningsprocedure staat bij de Raad voor de Kinderbescherming. De toeslagen staan in de Staatscourant. Om een volledig beeld te krijgen, moet je vijf tot tien websites combineren, en geen ervan vertelt je in welke volgorde je ze moet lezen.

Actualiteit. Vergoedingsbedragen worden jaarlijks geïndexeerd. De Jeugdwet wordt regelmatig aangepast. Informatie van twee jaar geleden kan werken met verouderde bedragen en een verouderd institutioneel landschap.

Voor Wie de Gids Is

De Gids voor Pleegzorg in Nederland is gebouwd voor een specifieke situatie: je overweegt pleegouder te worden, je hebt misschien een informatieavond bezocht, en je wilt het volledige plaatje voordat je je formeel aanmeldt. Concreet:

• Je hebt Cathy Glass gelezen en begrijpt het emotionele verhaal, maar je weet niet hoe het Nederlandse systeem werkt — het verschil tussen de GI en de aanbieder, het STAP-traject, de VGB-procedure
• Je wilt je voorbereiden op de screening en de huisbezoeken, niet achteraf ontdekken dat je je beter had kunnen voorbereiden
• Je bent netwerkpleegouder geworden zonder voorbereidingstijd en hebt direct behoefte aan een overzicht van je rechten en vergoedingen
• Je wilt weten wat de pleegvergoeding 2025–2026 daadwerkelijk is, inclusief alle toeslagen, en niet vijf websites combineren om het uit te zoeken
• Je bent alleenstaand of een LHBTQ+ koppel en wilt weten of en hoe het systeem voor jou werkt
• Je wilt de juridische instrumenten kennen (blokkaderecht, pleegoudervoogdij, instemmingsrecht) voordat je ze nodig hebt — niet pas wanneer je in conflict bent met de jeugdbescherming

Voor Wie de Gids NIET Is

• Als je alleen het emotionele verhaal wilt — lees Cathy Glass. Haar boeken doen dat beter dan welke gids dan ook.
• Als je een professional bent die academische diepgang zoekt — het Kennisboek Pleegzorg en Pleegzorg in Balans zijn de juiste keuze.
• Als je al een ervaren pleegouder bent die het systeem kent — je hebt de basiskennis al via ervaring opgebouwd. De gids kan nuttig zijn voor het juridische overzicht, maar is primair gebouwd voor mensen die nog niet in het systeem zitten.
• Als je juridisch advies nodig hebt voor een specifieke zaak — geen gids vervangt een advocaat als je in een conflict met de GI zit over terugplaatsing of voogdij.

Eerlijke Afwegingen

Cathy Glass plus gratis bronnen. Je krijgt emotioneel inzicht (Glass) en feitelijke informatie (overheid/NJi). Wat ontbreekt: screeningvoorbereiding, gebundeld juridisch overzicht, actuele financiële gegevens op één plek, en het institutionele landschap uitgelegd voor gezinnen in plaats van voor professionals. Je vult de gaten stapsgewijs via trial and error of via dure consulten met een advocaat.

Alleen academische boeken. Je begrijpt het systeem op theoretisch niveau. Je weet niet hoe je de screening concreet voorbereidt of wat de vergoedingsbedragen zijn.

Alleen de gratis bronnen. Je hebt toegang tot accurate maar versnipperde informatie. Je besteedt tien tot twintig uur aan het samenvoegen van vijf tot tien websites, en je ontdekt toeslagen en rechten pas maanden na je eerste plaatsing.

De gids als aanvulling op Glass. Glass voor het emotionele verhaal. De gids voor het operationele plaatje: screening, rechten, financiën, institutioneel landschap. Samen dekken ze het terrein tussen "ik wil dit overwegen" en "ik weet wat me te wachten staat."

Veelgestelde Vragen

Zijn de boeken van Cathy Glass slecht?

Nee. Ze zijn uitstekend voor wat ze doen: een emotioneel realistisch beeld geven van het dagelijks leven als pleegouder. Het probleem is niet kwaliteit maar context. Glass beschrijft het Britse systeem. De wetgeving, de instanties, de procedures en de vergoedingen zijn anders dan in Nederland. Lees Glass voor het gevoel. Gebruik een Nederlandse bron voor de feiten.

Bestaan er Nederlandse Cathy Glass-achtige ervaringsverhalen?

In beperkte mate. Op Pleegzorg.nl en in diverse media verschijnen persoonlijke verhalen, maar er is geen Nederlands equivalent van Glass' omvangrijke boekenreeks. De beschikbare verhalen zijn kort en verspreid, niet gebundeld in een doorlopend narratief.

Kan ik de e-learnings van Augeo ook gebruiken voordat ik goedgekeurd ben?

Nee, de meeste e-learnings en trainingsmodules van Augeo en pleegzorgaanbieders zijn alleen toegankelijk voor actieve pleegouders of professionals. Ze zijn gebouwd als bijscholingsmateriaal, niet als voorbereidingsmateriaal. Als aspirant-pleegouder heb je er geen toegang toe totdat je het STAP-traject hebt afgerond en een positief advies hebt ontvangen.

Is de informatie op Rijksoverheid.nl en Pleegzorg.nl niet voldoende?

De informatie is accuraat maar versnipperd en gekleurd. Rijksoverheid.nl publiceert de vergoedingsbedragen, maar niet de toeslagen. Pleegzorg.nl beschrijft het traject, maar vanuit een wervingsperspectief. Het NJi biedt onderzoeksdata, maar gericht op professionals. Geen van deze bronnen biedt een geïntegreerd overzicht van screening, rechten, financiën en vormen van pleegzorg op één plek, geschreven voor aspirant-pleegouders.

Hoeveel kost het om alles zelf uit te zoeken?

De directe kosten zijn nul — de informatie is gratis beschikbaar. De indirecte kosten zijn tijd en gemiste informatie. Aspirant-pleegouders besteden gemiddeld tien tot twintig uur aan het samenvoegen van informatie van verschillende bronnen. Financieel gezien: wie de zorgtoeslag (€4,96 per dag bovenop de basisvergoeding) of de bijzondere kostenregeling niet kent, loopt maandelijks tientallen tot honderden euro's mis. Die regelingen bestaan, maar je moet ze kennen en vooraf aanvragen.

Is het verschil tussen het Britse en Nederlandse systeem echt zo groot?

Ja. In het VK is één organisatie (de local authority) verantwoordelijk voor het hele traject. In Nederland zijn dat er drie: de gemeente, de Gecertificeerde Instelling en de pleegzorgaanbieder. Dit drielagenmodel bepaalt je dagelijkse ervaring als pleegouder — wie je belt bij een probleem, wie beslist over het toekomstperspectief van je pleegkind, en wie je tegenstrijdig advies kan geven. Geen enkel buitenlands boek bereidt je hierop voor.

Cathy Glass is een goede start voor het emotionele verhaal. De gratis overheidsbronnen geven je de basisfeiten. Maar als je je wilt voorbereiden op de screening, het institutionele landschap wilt begrijpen, je juridische rechten wilt kennen en de financiële regelingen op een rijtje wilt hebben — specifiek voor het Nederlandse systeem, met actuele bedragen voor 2025–2026 — dan vult de Gids voor Pleegzorg in Nederland het gat dat geen van de andere bronnen dekt.

See more Netherlands guides →