Διακρατική Υιοθεσία στην Ελλάδα: Σύμβαση Χάγης και Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία
Διακρατική Υιοθεσία στην Ελλάδα: Σύμβαση Χάγης και Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία
Κάποιες οικογένειες στρέφονται στη διακρατική υιοθεσία μετά από χρόνια αναμονής στο εγχώριο σύστημα. Άλλες το επιλέγουν εξαρχής, για λόγους που έχουν να κάνουν με τη δική τους ιστορία. Όπως και να έχει, η διαδικασία είναι διαφορετική — πιο σύνθετη, πιο χρονοβόρα, και με σαφώς περισσότερους εμπλεκόμενους φορείς.
Το 2024, οι διακρατικές υιοθεσίες στην Ελλάδα διπλασιάστηκαν: από 12 πράξεις το 2023 σε 24 το 2024 — αύξηση 100%, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Πρόκειται για σαφές σημάδι ότι ο τομέας ανακάμπτει μετά τις παρατεταμένες καθυστερήσεις της πανδημίας.
Το Νομικό Πλαίσιο: Η Σύμβαση της Χάγης
Η Σύμβαση της Χάγης για τη Διακρατική Υιοθεσία (1993) αποτελεί τον διεθνή κορμό που ρυθμίζει αυτές τις υπoθέσεις. Η Ελλάδα κύρωσε τη Σύμβαση με τον Νόμο 3765/2009. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει υιοθεσίες από άλλα κράτη-μέλη της Σύμβασης και αντίστροφα.
Η Σύμβαση της Χάγης δεν καλύπτει κάθε χώρα. Για υιοθεσίες από χώρες που δεν έχουν κυρώσει τη Σύμβαση, η διαδικασία γίνεται πιο περίπλοκη και λιγότερο τυποποιημένη.
Ο Ρόλος της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας (ΔΚΥ)
Η Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία (ΔΚΥ / ISS-Greece) είναι ο μόνος διαπιστευμένος μη κυβερνητικός φορέας στην Ελλάδα για τον χειρισμό διακρατικών υιοθεσιών. Δεν είναι επιλογή — αν θέλετε να υιοθετήσετε παιδί από το εξωτερικό ως κάτοικος Ελλάδας, πρέπει να περάσετε από τη ΔΚΥ.
Τι αναλαμβάνει η ΔΚΥ:
- Πρώτη ενημέρωση: Αξιολόγηση αν η περίπτωσή σας είναι κατάλληλη για διακρατική υιοθεσία
- Προετοιμασία φακέλου: Συγκέντρωση και επαλήθευση όλων των εγγράφων
- Αποστολή στην ΚΑΔΥ: Ο φάκελος πηγαίνει στην Κεντρική Αρχή Διακρατικών Υιοθεσιών (ΚΑΔΥ), που υπάγεται στο Υπουργείο Υγείας
- Συντονισμός με τη χώρα καταγωγής: Επικοινωνία με την αρμόδια αρχή της χώρας από την οποία θέλετε να υιοθετήσετε
- Μετα-υιοθεσιακή παρακολούθηση: Σε πολλές χώρες απαιτείται αναφορά για το παιδί μετά την τοποθέτηση
Διαδικασία Βήμα-προς-Βήμα
Βήμα 1 — Πρώτη επαφή με ΔΚΥ: Ενημερωτική συνάντηση για να κατανοήσετε αν η διακρατική υιοθεσία είναι κατάλληλη επιλογή για την οικογένειά σας.
Βήμα 2 — Αξιολόγηση καταλληλότητας στην Ελλάδα: Η αξιολόγηση γίνεται στη χώρα μόνιμης διαμονής των υποψηφίων — δηλαδή στην Ελλάδα. Αυτό περιλαμβάνει κοινωνική έρευνα ανάλογη με την εγχώρια υιοθεσία. Δεν μπορείτε να ξεκινήσετε τη διαδικασία στη χώρα καταγωγής του παιδιού χωρίς αυτή την αξιολόγηση.
Βήμα 3 — Κατάθεση στην ΚΑΔΥ: Ο ολοκληρωμένος φάκελος υποβάλλεται στην ΚΑΔΥ, που τον ελέγχει και τον προωθεί.
Βήμα 4 — Σύνδεση με χώρα καταγωγής: Η ΚΑΔΥ επικοινωνεί με την αντίστοιχη κεντρική αρχή της άλλης χώρας. Εδώ αρχίζει η φάση αναμονής — η διάρκεια εξαρτάται εντελώς από την άλλη χώρα.
Βήμα 5 — Πρόταση παιδιού: Αν υπάρξει κατάλληλο παιδί, λαμβάνετε πρόταση (αρχείο με στοιχεία). Έχετε δικαίωμα να αρνηθείτε.
Βήμα 6 — Ταξίδι και τοποθέτηση: Μετά την αποδοχή, γίνεται ταξίδι στη χώρα για να γνωρίσετε το παιδί. Η τελική φάση περιλαμβάνει είτε δικαστική απόφαση στη χώρα καταγωγής είτε αναγνώριση της υιοθεσίας στην Ελλάδα.
Free Download
Get the Greece — Quick-Start Checklist
Everything in this article as a printable checklist — plus action plans and reference guides you can start using today.
Χώρες που Συμμετέχουν
Τα στοιχεία του 2024 δείχνουν αυξητική τάση σε υιοθεσίες από Αλβανία, Βουλγαρία και Αρμενία. Αυτό αντανακλά τη βελτίωση της διακρατικής συνεργασίας, ιδιαίτερα με βαλκανικές χώρες.
Σημαντική λεπτομέρεια: οι προϋποθέσεις τροποποιούνται ανάλογα με τη χώρα καταγωγής. Κάποιες χώρες έχουν ηλικιακούς περιορισμούς για τους υποψήφιους γονείς, άλλες απαιτούν ελάχιστο χρόνο διαμονής, άλλες δίνουν προτεραιότητα σε παντρεμένα ζευγάρια. Πριν ξεκινήσετε, η ΔΚΥ σας ενημερώνει για τις ειδικές απαιτήσεις της χώρας που σας ενδιαφέρει.
Κόστος Διακρατικής Υιοθεσίας
Σε αντίθεση με την εγχώρια κρατική υιοθεσία που είναι δωρεάν, η διακρατική έχει κόστος — αμοιβές ΔΚΥ, μεταφράσεις, ταξιδιωτικά, ενδεχόμενες αμοιβές νομικών εκπροσώπων στη χώρα καταγωγής. Το συνολικό κόστος ποικίλλει ευρέως ανάλογα με τη χώρα.
Για μια ρεαλιστική εικόνα της διαδικασίας και της πλοήγησης στον φάκελο αίτησης, ο Οδηγός Αναδοχής και Υιοθεσίας στην Ελλάδα περιλαμβάνει ενότητα για τις διεθνείς υιοθεσίες με αναφορά στις ισχύουσες διαδικασίες και φορείς.
Get Your Free Greece — Quick-Start Checklist
Download the Greece — Quick-Start Checklist — a printable guide with checklists, scripts, and action plans you can start using today.