Κόστος Υιοθεσίας στην Ελλάδα: Δωρεάν Κρατική ή Ιδιωτική;

Ένα από τα πρώτα ερωτήματα που κάνουν οι υποψήφιοι γονείς είναι οικονομικό: «Τι θα μου κοστίσει;» Η απάντηση εξαρτάται από το είδος της υιοθεσίας. Η κρατική υιοθεσία στην Ελλάδα είναι δωρεάν — χωρίς αμοιβές φορέων, χωρίς ανεπίσημες πληρωμές, χωρίς κρυφές χρεώσεις. Το κόστος που μπορεί να προκύψει είναι έμμεσο: χρόνος, νομικές συμβουλές και ορισμένα διοικητικά έγγραφα.

Η Κρατική Υιοθεσία: Πραγματικά Δωρεάν;

Ναι — ο νόμος είναι σαφής. Η διαδικασία μέσω anynet.gr και των αρμόδιων κρατικών φορέων (ΕΚΚΑ, Περιφέρεια, δικαστήριο) δεν συνεπάγεται αμοιβή σε κανένα στάδιο. Δεν πληρώνετε για την αίτηση, δεν πληρώνετε για την κοινωνική έρευνα, δεν πληρώνετε για τα σεμινάρια.

Υπάρχουν όμως έμμεσα κόστη που είναι ρεαλιστικό να αναμένετε:

• Ιατρικές εξετάσεις: Επίσημα γίνονται δωρεάν σε κρατικά νοσοκομεία, αλλά η αναμονή μπορεί να σας ωθήσει σε ιδιωτική κλινική για ταχύτητα. Κόστος: 50-200 ευρώ ανά άτομο.
• Νομικές υπηρεσίες: Δεν είναι υποχρεωτικές, αλλά πολλοί γονείς προτιμούν να συμβουλευτούν δικηγόρο για τη δικαστική φάση. Κόστος: 200-800 ευρώ.
• Μεταφορικά: Αν ταιριαστείτε με παιδί που βρίσκεται σε διαφορετική πόλη, υπάρχουν έξοδα μετακίνησης για επισκέψεις πριν την τοποθέτηση.
• Διοικητικά παράβολα: Μικρά ποσά (συνήθως κάτω από 50 ευρώ) για ορισμένα πιστοποιητικά.

Τι Είναι η «Ιδιωτική Υιοθεσία» και Επιτρέπεται;

Η «ιδιωτική υιοθεσία» στην Ελλάδα αναφέρεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει άμεση επαφή μεταξύ βιολογικής μητέρας και υποψήφιων γονέων, χωρίς μεσολάβηση ιδρύματος ή φορέα. Για παράδειγμα, μια έγκυος γυναίκα αποφασίζει να δώσει το παιδί της σε γνωστή της οικογένεια.

Αυτό δεν απαγορεύεται — αλλά δεν αποφεύγει κανένα βήμα της επίσημης διαδικασίας. Από το 2018, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται:

• Κοινωνική έρευνα για τους υποψήφιους γονείς
• Συναίνεση της βιολογικής μητέρας ενώπιον δικαστηρίου (μόνο 3 μήνες μετά τη γέννηση — ο νόμος προστατεύει τη μητέρα από αποφάσεις υπό πίεση)
• Τελεσίδικη δικαστική απόφαση

Αυτό που απαγορεύεται ρητά είναι η καταβολή χρημάτων στη βιολογική μητέρα ή σε οποιονδήποτε μεσάζοντα ως αντάλλαγμα για το παιδί. Αυτό συνιστά εμπορία ανθρώπων και διώκεται ποινικά.

Τι Γίνεται με τα Επιδόματα Αναδοχής

Εάν πριν την οριστικοποίηση της υιοθεσίας το παιδί βρίσκεται στο σπίτι σας ως ανάδοχο, δικαιούστε το μηνιαίο επίδομα αναδοχής από τον ΟΠΕΚΑ: 525 ευρώ για παιδί τυπικής ανάπτυξης, 750 ευρώ για παιδί με αναπηρία. Το επίδομα αυτό είναι αφορολόγητο και δεν υπολογίζεται ως εισόδημα για λοιπές κοινωνικές παροχές.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, γονείς στη φάση προ-υιοθεσίας υπογράφουν δήλωση αποποίησης αυτού του επιδόματος. Αυτό αμφισβητείται νομικά και θεωρείται από πολλούς αντισυνταγματικό — αν σας ζητηθεί κάτι τέτοιο, συμβουλευτείτε δικηγόρο.

Η Διεθνής Υιοθεσία: Το Διαφορετικό Κόστος

Αν σκέφτεστε διεθνή υιοθεσία — δηλαδή υιοθεσία παιδιού από άλλη χώρα — το κόστος είναι σαφώς υψηλότερο. Η Διεθνής Κοινωνική Υπηρεσία (ΔΚΥ), ο μόνος διαπιστευμένος φορέας στην Ελλάδα, χρεώνει για την εκπόνηση του φακέλου και τη διαχείριση της διαδικασίας. Επιπλέον, υπάρχουν έξοδα μετακίνησης στη χώρα προέλευσης, μεταφράσεις εγγράφων και νομικές αμοιβές.

Το 2024 διεθνείς υιοθεσίες μέσω ΔΚΥ ανήλθαν σε 24 — διπλάσιες από το 2023 — κυρίως από Αλβανία, Βουλγαρία και Αρμενία.

Η Οικονομική Λογική της Αναδοχής

Για πολλές οικογένειες, η αναδοχή αποτελεί οικονομικά πιο προσιτή επιλογή — και μάλιστα με οικονομική στήριξη από το κράτος. Το μηνιαίο επίδομα ΟΠΕΚΑ, αφορολόγητο και ακατάσχετο, εξασφαλίζει ότι οι βασικές ανάγκες του παιδιού καλύπτονται ανεξαρτήτως της δικής σας οικονομικής κατάστασης.

Αν θέλετε να κατανοήσετε πλήρως τι εισοδήματα, επιδόματα και οφέλη δικαιούστε σε κάθε σενάριο — κρατική υιοθεσία, αναδοχή με στόχο υιοθεσία ή ιδιωτική υιοθεσία — ο Οδηγός Αναδοχής και Υιοθεσίας στην Ελλάδα αναλύει κάθε οικονομική πτυχή με συγκεκριμένα νούμερα.

Μετά την Υιοθεσία: Υπάρχει Οικονομική Στήριξη;

Μετά την οριστικοποίηση της υιοθεσίας, οι θετοί γονείς παύουν να λαμβάνουν το επίδομα αναδοχής — γιατί το παιδί πλέον νόμιμα ανήκει στην οικογένεια και αντιμετωπίζεται ισότιμα με βιολογικό τέκνο. Αυτό σημαίνει:

• Δικαίωμα στο Επίδομα Παιδιού Α21 (βάσει εισοδήματος)
• Φοροαπαλλαγές για εξαρτώμενα τέκνα
• Κάλυψη μέσω κύριας ιατροφαρμακευτικής ασφάλισης (π.χ. ΕΟΠΥΥ) ως μέλος της οικογένειας

Αν το παιδί έχει αναπηρία, συνεχίζει να δικαιούται τα αναπηρικά επιδόματα και τις σχετικές παροχές ανεξαρτήτως της υιοθεσίας.

Μύθος: «Η Υιοθεσία Κοστίζει Χιλιάδες Ευρώ»

Αυτή η λανθασμένη εντύπωση προέρχεται συχνά από εμπειρίες με υιοθεσίες σε άλλες χώρες — ειδικά στις ΗΠΑ όπου το κόστος μπορεί να φτάσει στις 30.000-50.000 δολάρια μέσω ιδιωτικών φορέων. Στην Ελλάδα, η κρατική υιοθεσία είναι θεσμικά και νομικά δωρεάν.

Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του ελληνικού συστήματος: ο θεσμός δεν εξαρτάται από οικονομική δύναμη. Μια οικογένεια με μέτριο εισόδημα έχει την ίδια ευκαιρία υιοθεσίας με μια εύπορη — αρκεί να πληροί τα κριτήρια καταλληλότητας.

Το Πραγματικό «Κόστος»: Χρόνος και Ψυχολογική Ενέργεια

Αν αναρωτιέστε ποιο είναι το πραγματικό κόστος, δεν μετριέται σε ευρώ. Μετριέται σε χρόνο αναμονής (που μπορεί να είναι ψυχολογικά εξαντλητικός), σε χρόνο για σεμινάρια και συναντήσεις, και σε συναισθηματική ετοιμότητα για μια διαδικασία που δεν έχει εγγυημένο χρονοδιάγραμμα.

Αυτό το «κόστος» αξίζει να το υπολογίσετε εξίσου στη λήψη της απόφασης — και να βεβαιωθείτε ότι και οι δύο σύντροφοι είναι έτοιμοι να το επενδύσουν.

See more Greece guides →