Interlandelijke Adoptie Nederland: Het Adoptieverbod en het Afbouwplan

In mei 2024 viel de beslissing. Na jaren van debat, een tijdelijk moratorium en een mislukte herstart sloot Nederland definitief de deur voor interlandelijke adoptie. Geen nieuwe aanvragen meer, geen nieuwe procedures, geen nieuwe kansen voor wensouders die een kind uit het buitenland willen adopteren.

Voor de mensen die het meest geraakt zijn — zij die jarenlang in het systeem hebben geïnvesteerd — is dit geen nieuws. Maar voor wie nu pas begint te zoeken, of wie de ernst van de situatie nog niet goed begrijpt, is dit artikel bedoeld.

Waarom Is Interlandelijke Adoptie Gestopt?

In februari 2021 publiceerde de Commissie-Joustra haar onderzoeksrapport over decennia van interlandelijke adoptie vanuit Nederland. De conclusies waren vernietigend.

In landen als Colombia, Brazilië, Sri Lanka, Indonesië en Bangladesh hadden zich structurele misstanden voorgedaan: kinderdiefstal, documentvervalsing, corruptie, uitbuiting van arme moeders en voluit kinderhandel. De commissie stelde vast dat de Nederlandse overheid dit jarenlang heeft geweten of had moeten weten, en toch niet heeft ingegrepen.

De reactie was direct: de overheid bood excuses aan en stelde een moratorium in. In 2022 werd geprobeerd interlandelijke adoptie onder strengere voorwaarden te herstarten, maar nadere analyse toonde aan dat de risico's niet te beheersen waren. In mei 2024 volgde het definitieve besluit: afbouw, volledig en zonder uitzondering voor nieuwe aanvragers.

Het Afbouwplan: Wat Zijn de Deadlines?

Het afbouwplan loopt tot 31 december 2030. In die periode gelden de volgende regels:

Geen nieuwe aanmeldingen: Wie zich na 21 mei 2024 bij Fiom wil aanmelden voor interlandelijke adoptie, krijgt nee. De procedure is gesloten voor nieuwe instroom.

Matching tot 1 mei 2030: Vergunninghouders mogen voor gezinnen die al een beginseltoestemming hebben, tot 1 mei 2030 nog matchingsvoorstellen doen. Na die datum worden geen nieuwe matches meer geaccepteerd.

Afrondingsfase tot 18 december 2030: Procedures waar voor 1 mei 2030 een match is gevonden, mogen worden afgerond tot 18 december 2030.

Uitzondering voor broers en zussen: Er blijft ruimte voor de adoptie van biologische (half)broertjes of zusjes van een reeds geadopteerd kind, tot vijf jaar na de eerste adoptie.

Wie Zit Nog in de Pipeline?

Op het moment van het besluit in mei 2024 bevonden zich naar schatting 500 tot 600 gezinnen in de adoptieprocedure. Zij mochten hun traject voortzetten, maar de onzekerheid is groot.

Het aantal landen waarmee Nederland nog een actieve bemiddelingsrelatie onderhoudt, is drastisch gedaald. De Nederlandse Adoptie Stichting (NAS) bemiddelt in 2026 nog voor een handvol landen: Hongarije, Portugal en Zuid-Afrika zijn de bekendste. Landen als Haïti, Peru en Sri Lanka zijn gesloten.

Voor pipeline-gezinnen betekent dit: de kansen zijn gering, de tijdsdruk is groot en de uitkomst is onzeker. Wie een BKA-nummer heeft en actief in het systeem zit, doet er goed aan zijn dossier actueel te houden en in nauw contact te blijven met zijn vergunninghouder.

Wat Betekent het Wetsvoorstel van 2026?

Begin 2026 publiceerde de overheid een wetsvoorstel dat twee zaken regelt. Ten eerste de formele juridische afbouw van interlandelijke adoptie: vergunningen voor bemiddelingsorganisaties vervallen uiterlijk eind 2030, de Wobka (Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie) wordt vervangen door nieuwe wetgeving die de afbouw codificeert.

Ten tweede bevat het wetsvoorstel maatregelen voor identiteitsherstel van geadopteerden — vereenvoudiging van naamswijziging, toegang tot dossiers en erkenning van de problematische geschiedenis. Dat laatste onderdeel is gericht op de tienduizenden Nederlanders die in voorgaande decennia zijn geadopteerd en nu worstelen met vragen over hun herkomst.

Is Er Nog Een Toekomst voor Internationale Adoptie?

Sommige voorstanders pleiten voor een publiekrechtelijk model: directe samenwerking tussen overheden van twee landen, zonder commerciële tussenpersonen. In theorie sluit dat een deel van de risico's uit die het huidige systeem besmetten.

De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming is sceptisch. Het advies luidde in april 2026 dat de risico's op misstanden inherent zijn aan het grensoverschrijdende karakter van adoptie, en dat nieuwe "sluiproutes" voorkomen moeten worden. Organisaties als Defence for Children pleiten al jaren voor een permanent einde aan interlandelijke adoptie, in lijn met artikel 21 van het VN-Kinderrechtenverdrag.

De politieke realiteit in 2026 is dat er geen serieus plan ligt voor een herstart. Interlandelijke adoptie is voor de komende jaren, en waarschijnlijk definitief, van tafel.

Wat Nu?

Voor wie het nieuws heeft verwerkt en praktisch wil nadenken: de opties die overblijven zijn binnenlandse adoptie en pleegzorg — in het bijzonder perspectiefbiedende of langdurige pleegzorg voor kinderen bij wie al duidelijk is dat terugkeer naar huis niet mogelijk is.

Beide routes verdienen eerlijk onderzoek, zonder romantisering en zonder valse hoop. De Gids voor Adoptie in Nederland brengt de actuele stand van zaken samen, inclusief de kansen en beperkingen van de resterende routes.

See more Netherlands guides →