Υιοθεσία ως Μεμονωμένο Άτομο στην Ελλάδα: Ο Καλύτερος Τρόπος για Μόνους Γονείς

Η απάντηση είναι ναι — και δεν είναι η εξαίρεση. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 καταγράφουν ρεκόρ μονογονεϊκών υιοθεσιών στην Ελλάδα, με αυξανόμενο αριθμό άγαμων, διαζευγμένων και χήρων να ολοκληρώνουν επιτυχώς τη διαδικασία. Η ελληνική νομοθεσία δεν ευνοεί τα ζευγάρια έναντι των μεμονωμένων ατόμων — αλλά υπάρχουν πρακτικές ιδιαιτερότητες που πρέπει να γνωρίζετε.

Τι Λέει ο Νόμος για Μεμονωμένα Άτομα

Ο Αστικός Κώδικας (άρθρα 1542-1588) επιτρέπει την υιοθεσία από μεμονωμένα άτομα. Δεν υπάρχει απαίτηση για σύντροφο ή σύζυγο. Οι ίδιες ηλικιακές προϋποθέσεις ισχύουν: ηλικία 30 έως 60 ετών, με διαφορά 18 έως 50 ετών από το παιδί.

Ομοίως, άγαμα, διαζευγμένα και σε χηρεία άτομα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για αναδοχή σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία. Τα ακριβή πεδία και βήματα της αίτησης ελέγχονται στην τρέχουσα έκδοση του anynet.gr.

Το 2024, με τον Νόμο 5089/2024, η διεύρυνση του δικαιώματος τεκνοθεσίας σε ομόφυλα ζευγάρια επικυρώθηκε και από την Ολομέλεια του ΣτΕ (Μάρτιος 2026), αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτα για μεμονωμένα άτομα — τα οποία είχαν πάντα το δικαίωμα αυτό.

Πού Εμφανίζονται οι Πρακτικές Ιδιαιτερότητες

Η νομοθεσία είναι ίση. Η εφαρμογή στην πράξη έχει ορισμένες διαφορές που αξίζει να γνωρίζετε.

Κοινωνική έρευνα: Ο κοινωνικός λειτουργός αξιολογεί την ικανότητα του ατόμου να φέρει μόνο του τον βασικό γονεϊκό ρόλο. Αυτό σημαίνει ότι θα δώσει έμφαση στο δίκτυο στήριξης — οικογένεια, φίλοι, εργοδότης. Ένα μεμονωμένο άτομο που μπορεί να περιγράψει συγκεκριμένα πώς θα χειριστεί τις ανάγκες ενός παιδιού (φροντίδα, εκπαίδευση, υγεία) αν λείψει από δουλειά, βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση από κάποιον που δίνει αόριστες απαντήσεις.

Ηλικία παιδιού: Τα νεογνά και τα βρέφη είναι ανταγωνιστικά επιθυμητά, και το ταίριασμα του anynet.gr λαμβάνει υπόψη πολλούς παράγοντες πέρα από την οικογενειακή δομή. Πολλά από τα 1.185 παιδιά σε ιδρύματα είναι μεγαλύτερα ή έχουν αδέλφια και ειδικές ανάγκες.

Αίτηση αναδοχής πρώτα: Η προηγούμενη αναδοχή δεν είναι προϋπόθεση για την υιοθεσία. Η καταλληλότητα αξιολογείται μέσω της προβλεπόμενης αίτησης, εκπαίδευσης και κοινωνικής έρευνας.

Σύγκριση Διαδρομών για Μεμονωμένα Άτομα

Τα Πρακτικά Εμπόδια — και Πώς να τα Αντιμετωπίσετε

Εργασιακή ευελιξία: Ο κοινωνικός λειτουργός θα εξετάσει αν μπορείτε να πάρετε άδεια ή να μειώσετε ωράριο μετά την ανάδοχη/θετή γονεϊκή τοποθέτηση. Αν είστε αυτοαπασχολούμενος ή έχετε ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, αυτό είναι πλεονέκτημα — τεκμηριώστε το.

Οικονομική επάρκεια: Χωρίς δεύτερο εισόδημα, ο αξιολογητής θα εξετάσει αν το εισόδημά σας μπορεί να συντηρήσει ένα παιδί. Το επίδομα ΟΠΕΚΑ (525 ευρώ για τυπική αναδοχή) δεν είναι «μισθός» — είναι συμπλήρωμα για τα έξοδα του παιδιού. Εκκαθαριστικό, Ε9 και αποδεικτικά σταθερής εργασίας ή αυτοαπασχόλησης είναι κρίσιμα.

Αίτηση ζευγαριού που χωρίζει: Αν ξεκινήσατε αίτηση ως ζευγάρι και στη συνέχεια χωρίσατε, ενημερώστε άμεσα το anynet.gr και τον αρμόδιο φορέα, ώστε να σας υποδείξουν τις απαιτούμενες αλλαγές στην αίτηση.

Μητρικό ή πατρικό ρόλο μόνο: Μερικοί κοινωνικοί λειτουργοί θα ρωτήσουν πώς θα αντιμετωπίσετε ζητήματα που συχνά αναλαμβάνει ο άλλος γονέας. Η απάντηση δεν χρειάζεται να είναι «έχω σύντροφο» — χρειάζεται να είναι συγκεκριμένη: θείος/α, παππούς, στενός φίλος.

Για Ποιον Είναι Αυτή η Διαδρομή

• Άγαμα άτομα ηλικίας 30-60 με σταθερή εργασία και εισόδημα
• Διαζευγμένοι ή χήροι που ήδη έχουν γονεϊκή εμπειρία και θέλουν να προσφέρουν σε άλλο παιδί
• Άτομα που δεν επιθυμούν σύντροφο αλλά θέλουν οικογένεια
• Ηλικίες 35-50 με καλά εκκαθαριστικά και ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας

Για Ποιον ΔΕΝ Είναι Αυτή η Διαδρομή

• Άτομα κάτω των 30 ετών, καθώς ο γενικός κανόνας απαιτεί ο υιοθετών να έχει συμπληρώσει το 30ό έτος
• Όσοι δεν μπορούν να τεκμηριώσουν εισοδηματική επάρκεια για ένα παιδί
• Άτομα που δεν έχουν ακόμη καταγράψει δίκτυο κοινωνικής στήριξης και σχέδιο κάλυψης των αναγκών του παιδιού
• Όσοι ενδιαφέρονται αποκλειστικά για βρέφη — ο ανταγωνισμός είναι υψηλός, και η προετοιμασία πρέπει να συμπεριλαμβάνει ανοιχτότητα για μεγαλύτερες ηλικίες

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι πιο δύσκολη η έγκριση για μεμονωμένα άτομα; Τυπικά όχι — οι μεμονωμένοι αιτούντες έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση. Η κοινωνική έρευνα αξιολογεί την καταλληλότητα και τη βιωσιμότητα της φροντίδας με βάση τα ατομικά δεδομένα της κάθε υπόθεσης.

Μπορώ να κάνω αίτηση για βρέφος ως μεμονωμένο άτομο; Ναι. Δεν υπάρχει νομικός αποκλεισμός. Ωστόσο, το ταίριασμα (matching) εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, και η βιωσιμότητα της αναμονής είναι σημαντική — μπορεί να χρειαστεί υπομονή.

Υπάρχει φορολογική ή άλλη οικονομική διαφορά σε σχέση με ζευγάρια; Το επίδομα αναδοχής από τον ΟΠΕΚΑ είναι ίδιο (525-750 ευρώ ανά παιδί). Το οικογενειακό επίδομα Α21 μετά την υιοθεσία υπολογίζεται βάσει εισοδήματος και αριθμού παιδιών — χωρίς διάκριση ανάμεσα σε μονογονεϊκή και διγονεϊκή οικογένεια.

Χρειάζεται να αναφέρω γιατί δεν έχω σύντροφο; Όχι. Ο κοινωνικός λειτουργός δεν εξετάζει την «αιτία» της μοναξιάς σας. Αξιολογεί την ικανότητά σας να φροντίσετε ένα παιδί — ανεξάρτητα από τον λόγο που είστε μόνοι.

Τι γίνεται αν μπω σε σχέση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας; Ενημερώστε το ΕΚΚΑ ή τον αρμόδιο φορέα. Αν ο/η σύντροφος θέλει να συμπεριληφθεί, ζητήστε τα τρέχοντα βήματα για την καταχώριση συναίνεσης και των στοιχείων του ζευγαριού, καθώς και για τυχόν απαιτούμενη νέα αξιολόγηση.

Αν είστε μεμονωμένο άτομο και εξετάζετε σοβαρά την υιοθεσία ή την αναδοχή στην Ελλάδα, η διαδικασία είναι εφικτή — αρκεί να ξέρετε πού να εστιάσετε την προετοιμασία σας. Ο Οδηγός Αναδοχής και Υιοθεσίας στην Ελλάδα καλύπτει ειδικά κεφάλαιο για τις ιδιαιτερότητες της μονογονεϊκής αίτησης, μαζί με προετοιμασία για την κοινωνική έρευνα και λίστα δικαιολογητικών.

Δείτε περισσότερους οδηγούς για Greece →