Προϋποθέσεις Υιοθεσίας στην Ελλάδα: Ποιος Μπορεί να Υιοθετήσει

«Μπορώ να υιοθετήσω παιδί;» Αυτή η ερώτηση κρύβει συχνά φόβους που δεν λέγονται δυνατά: «Είμαι πολύ μεγάλος; Είμαι μόνος/η; Μπορώ ως ομόφυλο ζευγάρι;» Η ελληνική νομοθεσία είναι πιο ευέλικτη από ό,τι πολλοί νομίζουν — αρκεί να ξέρετε ακριβώς τι λέει.

Ο Αστικός Κώδικας (άρθρα 1542-1588), όπως τροποποιήθηκε από τους νόμους 4538/2018 και 5089/2024, θέτει συγκεκριμένα κριτήρια. Κάποια είναι αυστηρά. Άλλα επιδέχονται δικαστική διακριτική ευχέρεια. Ας τα δούμε ένα-ένα.

Ηλικιακά Όρια: Τι Ισχύει

Ο υιοθετών πρέπει:

• Να έχει συμπληρώσει το 30ό έτος της ηλικίας του
• Να μην έχει υπερβεί το 60ό έτος
• Η ηλικιακή διαφορά με το παιδί να είναι τουλάχιστον 18 έτη και όχι περισσότερο από 50 έτη

Το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει εξαίρεση στο ελάχιστο διάστημα των 18 ετών — για παράδειγμα, μπορεί να κρίνει επαρκή ηλικιακή διαφορά 15 ετών σε ειδικές περιπτώσεις, όπως η υιοθεσία τέκνου του/της συζύγου. Το άνω όριο των 60 ετών δεν αποτελεί απόλυτο φράγμα αν ο άλλος σύζυγος είναι εντός ορίων.

Μπορεί να Υιοθετήσει Άγαμος ή Μονογονεϊκός;

Ναι — και αυτό είναι κάτι που πολλοί δεν γνωρίζουν. Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει την υιοθεσία από:

• Ανύπαντρα άτομα (άγαμα)
• Διαζευγμένα άτομα
• Χήρους/ες
• Μόνους γονείς με ή χωρίς βιολογικά παιδιά

Το ποσοστό μονογονεϊκών υιοθεσιών στην Ελλάδα έφτασε σε ιστορικό υψηλό τα τελευταία χρόνια. Η αξιολόγηση για μεμονωμένους αιτούντες δεν είναι αυστηρότερη — αξιολογείται η ίδια ικανότητα παροχής σταθερού, ασφαλούς και αγαπητικού περιβάλλοντος.

Ομόφυλα Ζευγάρια: Τι Άλλαξε το 2024

Ο Νόμος 5089/2024, που τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2024, επέκτεινε το δικαίωμα γάμου στα ομόφυλα ζευγάρια και παράλληλα τους αναγνώρισε πλήρες δικαίωμα υιοθεσίας και αναδοχής.

Η συνταγματικότητα αυτής της ρύθμισης επιβεβαιώθηκε με απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Μάρτιο του 2026. Το ΣτΕ έκρινε ότι η επέκταση δικαιώματος τεκνοθεσίας σε ομόφυλα ζευγάρια δεν παραβιάζει το Σύνταγμα — αντιθέτως ενισχύει το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού. Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο μελλοντικές υιοθεσίες: διασφαλίζει κληρονομικά δικαιώματα, ιατροφαρμακευτική κάλυψη και γονική μέριμνα για παιδιά που ήδη μεγάλωναν σε τέτοιες οικογένειες χωρίς νομική αναγνώριση.

Οικονομικές Προϋποθέσεις

Δεν υπάρχει ελάχιστο εισόδημα ορισμένο στον νόμο. Αυτό που αξιολογείται είναι η οικονομική επάρκεια: αν μπορείτε να καλύψετε τις βασικές ανάγκες ενός παιδιού. Οι κοινωνικοί λειτουργοί εξετάζουν τα εκκαθαριστικά, τις συνθήκες διαμονής και τη σταθερότητα απασχόλησης.

Η ύπαρξη οικονομικών δυσχερειών στο παρελθόν δεν αποτελεί αυτόματα αποκλειστικό κριτήριο — εκτιμάται η σύγχρονη κατάσταση και η σταθερότητα.

Κατοικία και Συνθήκες Διαβίωσης

Ο νόμος δεν ορίζει ελάχιστα τετραγωνικά μέτρα. Ο κοινωνικός λειτουργός εκτιμά αν το σπίτι είναι ασφαλές, καθαρό και παρέχει επαρκή χώρο για το παιδί. Μη νομιμοποιημένες κατασκευές ή σοβαρά προβλήματα υγιεινής μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο.

Τι ΔΕΝ Αποτελεί Αποκλειστικό Κριτήριο

• Θρησκεία ή έλλειψη θρήσκευσης
• Εθνικότητα (εφόσον είστε νόμιμος κάτοικος Ελλάδας)
• Βιολογικά παιδιά στην οικογένεια
• Χαμηλό μορφωτικό επίπεδο

Πώς Αποδεικνύετε την Καταλληλότητά σας

Οι προϋποθέσεις υιοθεσίας δεν αξιολογούνται μέσα από ένα έντυπο — αξιολογούνται μέσα από την κοινωνική έρευνα. Ο κοινωνικός λειτουργός επισκέπτεται το σπίτι, πραγματοποιεί συνεντεύξεις και αξιολογεί τη συνολική εικόνα. Αυτό που πρέπει να γνωρίζετε είναι πώς να προετοιμαστείτε για αυτή τη διαδικασία — ποιες ερωτήσεις κάνει, τι «ψάχνει» ο λειτουργός και πώς να παρουσιάσετε το σπίτι σας.

Αν θέλετε να ξεκινήσετε προετοιμασμένοι, ο Οδηγός Αναδοχής και Υιοθεσίας στην Ελλάδα αναλύει τι αξιολογείται στη φάση της κοινωνικής έρευνας και πώς να ετοιμαστείτε αποτελεσματικά.

Ειδικές Περιπτώσεις Εξαίρεσης από τα Ηλικιακά Όρια

Ο νόμος προβλέπει ρητά δύο εξαιρέσεις από τα βασικά ηλικιακά κριτήρια:

Υιοθεσία τέκνου του συζύγου: Αν θέλετε να υιοθετήσετε το παιδί του/της συζύγου σας από προηγούμενη σχέση, το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει η ηλικιακή διαφορά να είναι μόλις 15 χρόνια (αντί 18). Αυτή η εξαίρεση αναγνωρίζει ότι η σχέση γονέα-παιδιού έχει ήδη ουσιαστικά δημιουργηθεί.

Υιοθεσία από συγγενείς: Στη συγγενική αναδοχή, τα ηλικιακά όρια που ισχύουν για την τυπική υιοθεσία δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο. Αν είστε παππούς/γιαγιά, θείος/θεία ή άλλος συγγενής που επιθυμεί να αναλάβει τη φροντίδα παιδιού εντός οικογένειας, υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία.

Ζεστό vs Γραπτό: Τι Εκτιμά Περισσότερο ο Κοινωνικός Λειτουργός

Σε ορισμένες συζητήσεις στην κοινότητα των θετών γονέων κυκλοφορεί η λανθασμένη αντίληψη ότι υπάρχουν «σωστές» απαντήσεις στην αξιολόγηση. Στην πραγματικότητα, ο κοινωνικός λειτουργός εκτιμά πολύ περισσότερο:

• Την ειλικρίνεια για τα κίνητρα και τις ανησυχίες σας
• Την ευελιξία στις προσδοκίες — π.χ. αν μπορείτε να δεχτείτε ένα παιδί διαφορετικής ηλικίας από την ιδανική
• Την πρακτική ετοιμότητα — έχετε σκεφτεί τι θα αλλάξει στη ζωή σας;
• Τη σταθερότητα της σχέσης σας ως ζευγάρι (ή την ψυχολογική ισορροπία σας ως άτομο)

Η «τέλεια» οικογένεια δεν υπάρχει — υπάρχει η οικογένεια που είναι έτοιμη να αγαπήσει ένα πραγματικό παιδί με πραγματικές ανάγκες. Αυτό ψάχνει ο κοινωνικός λειτουργός.

See more Greece guides →